Τι είναι η LaTeX;

Η LaTeX είναι μια γλώσσα σήμανσης (markup language) καθώς και επεξεργαστής κειμένου για το τυπογραφικό πρόγραμμα TeX, η οποία βοηθά τους χρήστες της να επικεντρωθούν στο περιεχόμενο του κειμένου και όχι στην εμφάνιση του. Πιο συγκεκριμένα, καθορίζει αυτόματα την μορφή του εγγράφου που παράγεται ανάλογα με τον τύπο του (άρθρο, έκθεση, βιβλίο κ.λπ.), τα διαστήματα και τα μεγέθη των γραμματοσειρών, την καλύτερη θέση για την τοποθέτηση των εικόνων μέσα στο κείμενο, τα περιεχόμενα και τις βιβλιογραφικές αναφορές. Επίσης, παράγει ειδικά μαθηματικά σύμβολα και απλοποιεί την συγγραφή πολύπλοκων μαθηματικών εξισώσεων.

Για να γίνουν όλα τα προηγούμενα, ο χρήστης πρέπει να χρησιμοποιεί διάφορες εντολές κατά την συγγραφή του εγγράφου. Για παράδειγμα, για να “καταλάβει” η LaTeX ότι ξεκινάει ένα καινούριο κεφάλαιο, ο χρήστης θα πρέπει να γράψει “\chapter{Όνομα Κεφαλαίου}”. ´Ετσι η LaTeX διαχειρίζεται κατάλληλα τον χώρο του κειμένου, την αρίθμηση των κεφαλαίων (και των υποκεφαλαίων) όπως και το μέγεθος και το στυλ της γραμματοσειράς. Υπάρχουν εκατοντάδες εντολές στην LaTeX, αλλά ουσιαστικά ο χρήστης πρέπει να θυμάται μόνο 5-10, επειδή οι υπόλοιπες είτε χρησιμοποιούνται σπάνια (και σχεδόν πάντα με copy/paste από άλλα έγγραφα) ή είναι σχεδόν αυτονόητες.

Παρακάτω ακολουθεί μια βασική παρουσίαση για το πως εγκαθιστούμε και χρησιμοποιούμε την LaTeX. Το άρθρο δεν έχει σε καμία περίπτωση στόχο την πλήρη παρουσίαση του αντικειμένου! Απλά παρέχει μια αρχική βοήθεια για την συγγραφή μιας τυπικής ακαδημαϊκής εργασίας.

Εγκατάσταση LaTeX

GNU/Linux

Σε Λειτουργικά Συστήματα GNU/Linux όπως Debian, Ubuntu ή Mint εγκαταστήστε το πακέτο “texlive-full” είτε από το Synaptic Package Manager (System → Administration → Synaptic Package Manager) ή από το Software Center (Applications → Ubuntu Software Center) είτε από το τερματικό (Applications → Accessories → terminal) με την εντολή:

  sudo apt-get install texlive-full

Οι χρήστες άλλων διανομών εγκαθιστούν το πακέτο texlive-full από τoυς αντίστοιχους package managers των διανομών τους.

Microsoft Windows

Κατεβάστε το .iso από τον ftp του ΕΜΠ και κατόπιν είτε γράψτε το σε ένα DVD ως “disc image” και μετά εγκαταστήστε το. Επιλέξτε την full εγκατάσταση, ώστε να εγκαταστηθούν όλα τα πακέτα, έτσι ώστε να μην έχετε προβλήματα στο μέλλον αν κάποια λείπουν.

Εγκατάσταση Texmaker

Εκτός από την LaTeX, θα χρειαστείτε και έναν LaTeX editor. Αυτό δεν είναι τίποτα παραπάνω από έναν text editor, ο οποίος έχει διάφορες επιλογές που κάνουν την χρήση της LaTeX πιο εύκολη: document templates, εντολές κ.λπ. Υπάρχουν δεκάδες τέτοιοι επεξεργαστές κειμένου, αλλά για τις ανάγκες αυτού του άρθρου, προτείνεται ο texmaker.

Οι χρήστες GNU/Linux μπορούν να το εγκαταστήσουν μέσα από τα αποθετήρια της διανομής τους (όπως το πακέτο “texlive-full” προηγουμένως).

Οι χρήστες Microsoft Windows τον κατεβάζουν από εδώ και τον εγκαθιστούν με τον γνωστό τρόπο.

Η LaTeX στην πράξη

Ρυθμίσεις του texmaker

Αρχικά ρυθμίστε τον texmaker να κάνει αυτόματο ορθογραφικό έλεγχο : Options → Configure Texmaker → Editor → Spelling dictionary (el_GR.dic για ελληνικά, en_GB για αγγλικά).

Τέλος, από το Options → Configure Texmaker → Quick Build επιλέξτε το PdfLaTeX + View Pdf

Το πρώτο κείμενο

Δημιουργήστε ένα νέο αρχείο στον texmaker και γράψτε αυτό το κείμενο:

  \documentclass[10pt,a4paper,twoside,titlepage]{report}
   
  \usepackage[utf8x]{inputenc}
  \usepackage[english,greek]{babel}
  
  \author{Όνομα Επόνυμο}
  \title{Τίτλος}
  
  \begin{document}
  \maketitle
  
  γειά
  
  hello world
  
 \textlatin{hello world}
  
 
 \end{document}

Μην τρομάξετε από το μέγεθος. Αυτό το κομμάτι είναι το ίδιο ανεξαρτήτος του μεγέθους του κειμένου που θέλετε να γράψετε. Κατόπιν, σώστε το αρχείο σας (έχει κατάληξη .tex) και έπειτα πατήστε το F1 ώστε να φτιάξετε (build) το αντίστοιχο pdf. Δεν φαίνεται όμορφο;

Ας πάρουμε όμως με τη σειρά την κάθε εντολή:

Η εντολή:

   \documentclass[10pt,a4paper,twoside,titlepage]{report}

δημιουργεί ένα αρχείο σε μορφή έκθεσης (report), της οποίας το βασικό μέγεθος της γραμματοσειράς είναι 10 points, θα τυπωθεί σε χαρτί Α4, σε 2 όψεις (twoside) και το εξώφυλλο (titlepage) θα είναι σε ξεχωριστή σελίδα από το κυρίως κείμενο.

Κάθε εντολή στην LaTeX ξεκινά με το “\”, και περιέχει ένα υποχρεωτικό πεδίο μέσα σε {}, στην περίπτωση μας το report και προεραιτικές επιλογές μέσα σε [], στην περίπτωση μας τα: 10pt,a4paper,twoside,titlepage.

Ο χώρος ανάμεσα στο \documentclass και στο \begin{document} ονομάζεται preamble. Εδώ ορίζουμε ποιά πακέτα θα χρησιμοποιηθούν κατά την μετατροπή του εγγράφου μας σε .pdf καθώς και διάφορα στοιχεία του εγγράφου, όπως τίτλος, συγγραφείς και ημερομηνία. Έτσι οι εντολές:

  \usepackage[utf8x]{inputenc}
  \usepackage[english,greek]{babel}

μας επιτρέπου να γράφουμε σε ελληνικά και αγγλικά (η default γλώσσα είναι πάντα η τελευταία στη σειρά, στην περίπτωση μας η greek), ενώ οι εντολές:

  \author{Όνομα Επόνυμο}
  \title{Τίτλος}

ορίζουν τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς και τον τίτλο του εγγράφου. Τέλος, παρόλο που η ημερομήνια τυπώνεται αυτόματα, μπορούμε να βάλουμε οποιαδήποτε ημερομηνία επιθυμούμε χρησιμοποιώντας την εντολή:

  \date{31 Φεβρουαρίου 2032}

Ο χώρος κάτω από το preamble, δηλάδή ανάμεσα στο \begin{document} και \end{document}, είναι ο χώρος στον οποίο γράφουμε το κείμενο μας, εισάγουμε εικόνες, πίνακες, περιεχόμενα, βιβλιογραφία (τα οποία θα καλυφθούν αργότερα) – ΤΑ ΠΑΝΤΑ . Όπως είπαμε η προεπιλεγμένη γλώσσα είναι η ελληνική, για αυτό μπορούμε κατευθείαν να γράψουμε με ελληνικούς χαρακτήρες και όταν κάνουμε build στο έγγραφο (πατώντας το F1) εμφανίζονται αυτόματα. Για να χρησιμοποιήσουμε την δεύτερη γλώσσα (την αγγλική) πρέπει να ενημερώσουμε την LaTeX ότι αρχίζει αγγλικό κείμενο. Αυτό γίνεται γράφοντας το αγγλικό κείμενο μέσα στην εντολή:

   \textlatin{αγγλικό κείμενο εδώ}

Έαν γράψουμε αγγλικά χωρίς να χρησιμοποιήσουμε την \textlatin{}, η LaTeX θα προσπαθήσει να αντιστοιχήσει τους αγγλικούς χαρακτήρες με ελληνικούς, όπως περίπου κάνουμε όταν γράφουμε greeklish!

 
latex.txt · Τελευταία τροποποίηση: 2014/05/07 14:25 από Sairin_Lote